Tái cơ cấu kinh tế chính là sự phân bổ lại nguồn lực xã hội theo hướng hiệu quả

Thứ Ba, 29/03/2016, 15:54 (GMT+7)

BHG- Thời gian gần đây cụm từ “Tái cơ cấu nền kinh tế” thường xuyên được nhắc đến trên các phương tiện thông tin đại chúng từ Trung ương đến địa phương. Nhưng để hiểu bản chất của cụm từ này là gì thì không ít cán bộ công chức từ tỉnh đến huyện hiểu biết hết sức mơ hồ, nếu không nói có những người hiểu sai cả bản chất. Được biết Sở Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan tham mưu cho UBND tỉnh, tổ chức thực hiện và đề xuất về cơ chế, chính sách quản lý KT-XH... Phóng viên Báo Hà Giang điện tử đã có cuộc phỏng vấn đồng chí Nguyễn Tiến Lợi, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư về nội dung này.

Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Tiến Lợi (phải) trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Hà Giang. Ảnh: PV
Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Tiến Lợi (phải) trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Hà Giang. Ảnh: PV

PV-: Với tư cách là nhà kinh tế, nhà quản lý, xin đồng chí cho biết bản chất của Tái cơ cấu nền kinh tế là gì?

Đồng chí Nguyễn Tiến Lợi, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư: Đúng như nhà báo nói, hiện nay, cụm từ “tái cơ cấu kinh tế” được sử dụng rất rộng rãi và được dư luận rất quan tâm. Bản chất của tái cơ cấu kinh tế chính là sự phân bổ lại nguồn lực xã hội theo hướng có hiệu quả hơn nhằm cải thiện và nâng cao năng suất của các khu vực kinh tế, từ đó giúp cải thiện và nâng cao thu nhập và chất lượng đời sống của người dân. Nguồn lực xã hội ở đây bao gồm toàn bộ các yếu tố như: Tiền vốn, lao động, công nghệ, đất đai, tài nguyên, máy móc thiết bị, kho tàng cơ sở hạ tầng...

PV: Trước kia chúng ta nhìn mọi vật đều màu hồng theo xu thế “rừng vàng, biển bạc”, nhưng nếu mạnh dạn nhìn thẳng vào thực tế thi với vai trò là lãnh đạo của cơ quan hoạch định chiến lược phát triển của tỉnh, xin đồng chí cho một vài nhận định về vấn đề này.

Đồng chí Nguyễn Tiến Lợi, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư: Từ trước đến nay, chúng ta luôn tự hào về Việt Nam là đất nước “rừng vàng, biển bạc” giàu tài nguyên thiên nhiên và coi đó như sự bảo đảm vững chắc cho sự giàu có của đất nước. Nhưng trên thực tế, tài nguyên thiên thiên không phải là sự bảo đảm vững chắc cũng như là yếu tố quyết định tới sự phát triển lâu dài của một đất nước hay một địa phương. Bởi:

Một là, tài nguyên là có hạn và không thể tái tạo nên nếu chỉ dựa vào lợi thế về tài nguyên thì sự phát triển sẽ chỉ có giới hạn và không bền vững.

Hai là, khi sở hữu tài nguyên phong phú thì có thể có khuynh hướng tài nguyên thiên nhiên bị lạm dụng bởi những nhóm lợi ích và khai thác tràn lan, kém hiệu quả dẫn đến các hậu quả nặng nề về môi trường sống (ô nhiễm, mất nguồn đất phục vụ sản xuất...), gia tăng sự phân hóa giàu nghèo...

So với cả nước, Hà Giang là tỉnh không giàu về tài nguyên thiên nhiên. Tỉnh ta chỉ có chút lợi thế về thủy điện và khoáng sản nhưng đã được khai thác đến “ngưỡng” và không còn là động lực chính của nền kinh tế. Tài nguyên về du lịch mới chỉ ở mức tiềm năng và bước đầu được khai thác trong vài năm gần đây.

Theo mô hình phân tích năng lực cạnh tranh của địa phương của giáo sư Michael Porter, ngoài lợi thế tự nhiên còn có các yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương và doanh nghiệp. Theo đó, chúng ta phải đối mặt với rất nhiều yếu tố bất lợi như vị trí địa lý xa xôi, địa hình cách trở, nhu cầu thị trường nội địa không lớn, lực lượng doanh nghiệp chủ yếu là quy mô nhỏ và kinh doanh hộ gia đình. Con người là tài nguyên quan trọng nhất thì đa số là lao động không có kỹ năng; nguồn vốn đầu tư công sử dụng chưa hợp lý, còn dàn trải; ngân sách hạn hẹp và phụ thuộc rất nhiều vào ngân sách trung ương. Và trong thời gian tới, sự hỗ trợ từ Trung ương sẽ có khuynh hướng bị cắt giảm. Từ thực tế trên, ta có thể thấy rằng con đường phát triển kinh tế của tỉnh ta hiện nay hết sức gập gềnh, khó khăn.

PV: Từ những nhận định trên, theo đồng chí tỉnh ta cần những giải pháp gì?

Đồng chí Nguyễn Tiến Lợi, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư: Để thoát khỏi tình trạng kém phát triển và nguy cơ tụt hậu, đòi hỏi chúng ta phải có giải pháp táo bạo, quyết liệt nhằm nâng cao năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế. Những giải pháp cần ưu tiên thực hiện là:

Thứ nhất, cần thay đổi cơ cấu đầu tư, giảm dần tỷ trọng đầu tư công và nâng dần tỷ trọng đầu tư ngoài nhà nước. Cần nhận thức rõ vai trò doanh nghiệp là động lực của nền kinh tế. Nhà nước cần phát huy vai trò tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng, hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp phát triển.

Thứ hai, sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công. Thực hiện nghiêm túc Luật Đầu tư công và các văn bản hướng dẫn liên quan. Nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước. Đồng thời xây dựng tiêu chí, nguyên tắc khách quan, khoa học để lựa chọn dự án đầu tư hiệu quả nhất.

Thứ ba, đầu tư cân đối giữa hạ tầng cứng và hạ tầng mềm, trong đó tập trung vào việc tạo dựng nguồn vốn con người. Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý Nhà nước, quản trị doanh nghiệp, chuyên gia trong các ngành kinh tế, kỹ thuật và công nhân có tay nghề cao là chiến lược lâu dài có ý nghĩa quyết định đối với quá trình chuyển đổi thành công mô hình tăng trưởng kinh tế của tỉnh ta, từ mô hình phát triển năng suất thấp, thiếu bền vững dựa vào tăng vốn đầu tư, khai thác tài nguyên thiên nhiên sang mô hình năng suất cao, bền vững dựa trên tri thức và công nghệ.

Thứ tư, xây dựng cụm ngành du lịch có sức hấp dẫn và tính cạnh tranh cao dựa trên các tiềm năng du lịch đặc trưng của Hà Giang. Tạo bước đột phá trong việc cung cấp các loại hình du lịch mới lạ để tạo sức hút riêng cho du lịch Hà Giang.

Thứ năm, xây dựng đội ngũ công chức có năng lực. Thực hiện cơ chế đánh giá cán bộ, công chức dựa trên kết quả; tăng cường cơ chế chịu trách nhiệm cá nhân, khuyến khích sự sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của cán bộ công chức. Tóm lại, tỉnh ta không có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế và đang đối mặt với nhiều thách thức trong cuộc đua tăng năng suất, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa. Song, tôi tin rằng bằng việc thực hiện các giải pháp trên nhằm chắt chiu và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư, ủng hộ doanh nghiệp phát triển, cải cách thể chế, tập trung khai thác tiềm năng hiện có và xây dựng nguồn vốn con người, chúng ta sẽ tái cơ cấu thành công và mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho người dân.

PV: Xin cảm ơn đồng chí!

ĐỨC DŨNG - LÊ LÂM - PHAN MẠNH (Thực hiện)

Xem Video Clip:

xEM

.