Phát triển cây hồng đặc sản hiệu quả và bền vững

Thứ Tư, 04/10/2017, 07:48 (GMT+7)

BHG - Hồng không hạt Quản Bạ là cây bản địa đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, mở ra cơ hội nâng cao giá trị thương mại cho quả hồng. Đây là loại cây chủ lực giúp nhiều hộ dân thoát nghèo, huyện đang khuyến kích phát triển loại cây này, mở rộng quy mô hơn tạo thành vùng sản xuất hàng hóa.

 

Giúp người dân vùng sâu giảm nghèo:

Cây hồng không hạt là cây lâu đời ở Quản Bạ, thế nhưng loại cây này chỉ thực sự mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân trong vòng vài năm trở lại đây. Từ khi du lịch phát triển tại khu vực Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, du khách mới biết đến loại quả đặc sản địa phương này.

Vườn hồng không hạt của ông Cháng Thìn Lù, xã Thanh Vân.
Vườn hồng không hạt của ông Cháng Thìn Lù, xã Thanh Vân.

Đến thăm nhà ông Cháng Thìn Lù, ở xã Thanh Vân, là một trong những hộ có thu nhập khá từ cây hồng, được ông Lù cho biết: “Nhà tôi đã trồng hồng từ hơn chục năm nay, mới đầu chỉ trồng hơn chục cây, đến năm 2013 thì trồng hơn 300 cây hồng, trong vài năm trở lại đây cây cho hiệu quả kinh tế cao nên nhà tôi lại trồng thêm, năm ngoái được huyện hỗ trợ tiền mua cây giống là 42 nghìn đồng/cây, đến nay đã có 600 cây hồng. Trong đó, hơn 100 cây đang cho thu hoạch. Như năm ngoái, nhà tôi thu hoạch được 5 – 6 tấn hồng, giá bán dao động từ 35 – 50 nghìn đồng/cân, thu nhập khoảng hơn 100 triệu đồng/vụ”. Hơn nữa, đối với các hộ mới trồng hồng có thể trồng xen canh các loại cây trồng ngắn ngày khác như rau, cà chua... để lấy ngắn nuôi dài. Do cây hồng phải trồng từ 6 – 7 năm mới cho quả, cây dễ trồng, không phải mất công chăm bón nhiều, hàng năm đều cho quả.

Cây hồng không hạt xứng đáng được gọi là cây xóa đói giảm nghèo khi giúp nhiều hộ vùng sâu, biên giới xã Nghĩa Thuận thoát nghèo bền vững. Là nơi tập trung diện tích hồng lớn nhất toàn huyện với 50 ha, trong nhiều năm qua, cây hồng đã mang lại thu nhập từ 100 – 200 triệu đồng cho các hộ trồng hồng. Chủ tịch xã Nghĩa Thuận, Phan Thông Quyết, cho biết: “Nhận thấy cây hồng không hạt là loại cây đặc sản thế mạnh của địa phương, thực hiện chủ trương của huyện, chúng tôi đã khuyến kích bà con phát triển rộng diện tích trồng hồng. Hiện nay, toàn xã có 19 ha đang cho thu hoạch, mang lại thu nhập khá cho các hộ trồng hồng lâu năm. Huyện cũng chọn cây hồng ở xã là cây gốc để nhân giống”.

Hộ ông Vương Trung Hùng ở xã Nghĩa Thuận, là một trong những hộ có diện tích hồng lớn nhất xã, chia sẻ: “Nhà tôi có cây hồng lâu đời từ hơn 200 năm, chủ yếu dùng để nhân giống cho bà con trong xã. Về phát triển diện tích hồng, nhà tôi có gần 2 ha, với gần 600 cây. Năm ngoái thu hoạch được hơn 5 tấn quả, cho thu nhập gần 200 triệu đồng. Nhờ có cây hồng mà đời sống nhà tôi và bà con trong thôn khá giả hơn, đã thoát nghèo nhiều năm nay, có điều kiện cho con cái ăn học”.

Bảo hộ chỉ dẫn địa lý

Hồng không hạt thơm ngon là thế, song lại chưa được quảng bá rộng rãi và đến mùa thu hoạch thường bị hồng từ nhiều nơi khác đổ về “mạo danh”, bán phá giá, khách hàng chưa phân biệt rõ nên hồng Quản Bạ bị mất uy tín. Theo ông Hùng cho biết: “Hồng Quản Bạ chuẩn quả không to, đẹp, dùng dao gọt có cát bám lên lưỡi dao, vỏ dầy, thịt quả giòn, ngọt đậm hơn giống hồng ở nơi khác. Nếu ngâm đúng quy trình thì cuống không bao giờ bong ra, rốn quả không bị nứt”. Có được đặc điểm này là do điều kiện địa lý đặc thù của Quản Bạ ở độ cao trên 1.000m so với mực nước biển, khí hậu gần như mát quanh năm, đất thuộc dạng núi đá xen kẽ núi đất, thuận lợi cho hồng không hạt sinh trưởng phát triển, cho năng suất cao ổn định và chất lượng tốt. Một khó khăn nữa là các hộ trồng hồng thường ở vùng sâu, đường sá đi lại khó khăn, khiến họ rất vất vả trong khâu vận chuyển hồng ra đường lớn để chuyển hàng đi.

Cùng với sự phát triển của cây hồng trên thị trường cũng gặp phải thách thức vì sản phẩm chưa được phát triển thương hiệu. Chính vì vậy gần đây, Cục Sở hữu trí tuệ đã ra Quyết định số 2148/QĐ-SHTT về việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký CDĐL số 00056 cho sản phẩm. Khu vực địa lý gồm: Thị trấn Tam Sơn, các xã Nghĩa Thuận, Thanh Vân, Bát Đại Sơn, Quản Bạ. Huyện cũng đã thành lập Hợp tác xã (HTX) Hồng không hạt Quản Bạ với mục tiêu mở rộng diện tích, đa dạng hóa sản phẩm. Dự kiến địa phương sẽ cấp giấy chứng nhận CDĐL cho HTX trên quản lý, chỉ sản phẩm của thành viên HTX mới được sử dụng lôgô CDĐL trên bao bì và phải tuân thủ quy trình kỹ thuật đã được chuẩn hóa.

Phó Chủ tịch UBND huyện, Hạng Dương Thành, cho biết: “Để nâng năng suất, chất lượng hồng không hạt, địa phương đã triển khai đề tài nghiên cứu và xây dựng quy trình chăm sóc, đốn tỉa cành, bón phân, lập vườn ươm giống tại thị trấn Tam Sơn. Hiện diện tích hồng không hạt trên toàn huyện là 92,08 ha, sản lượng 560 tấn/năm. Năng suất gần đây tăng mạnh do số cây cho thu hoạch tăng sau mỗi năm. Đây là động lực để các hộ nằm trong vùng quy hoạch tham gia trồng mới, phát triển diện tích hồng, phấn đấu đến năm 2020 đạt trên 320 ha”.

Trong thời buổi kinh tế hội nhập, việc hồng không hạt Quản Bạ được bảo hộ CDĐL là điều kiện để cây hồng được bảo tồn, bước đầu xây dựng các dấu hiệu nhận biết sản phẩm khi đưa ra thị trường, xây dựng thương hiệu riêng bằng chất lượng sản phẩm. Từ đó, giúp các hộ trồng hồng phát triển cây hồng một cách hiệu quả và bền vững. 

Lê Hải

.