Phát triển bền vững các HTX kiểu mới: Cần sự đồng hành của xã hội

Thứ Ba, 04/10/2016, 16:03 (GMT+7)

BHG- Luật HTX năm 2012 và nhiều cơ chế, chính sách của tỉnh thời gian qua về khuyến khích phát triển kinh tế như “luồng sinh khí mới” giúp các HTX “Xốc” lại hoạt động sản xuất, kinh doanh để làm ăn hiệu quả; các thành viên phấn khởi, tích cực tham gia sản xuất trong môi trường mới mà ở đó vai trò, quyền lợi và nghĩa vụ của họ được quy định rõ ràng. Tuy nhiên, trong nền kinh tế thị trường và sự cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, với nhiều khó khăn, vướng mắc vẫn còn tồn tại cả về trình độ năng lực quản lý, nguồn vốn, KHKT… thì rất cần sự “Đồng hành” của các cấp, các ngành và ý thức trách nhiệm từng thành viên để các HTX phát triển bền vững, không rơi vào tình trạng “Mạnh ai nấy làm” như trước đây.

Đại hội thành lập HTX sản xuất NLN và DVTH thôn Khuổi My, Xã Phương Độ (TP Hà Giang) theo mô hình HTX thôn Chang.
Đại hội thành lập HTX sản xuất NLN và DVTH thôn Khuổi My, xã Phương Độ (TP Hà Giang) theo mô hình HTX thôn Chang.

Đến thời điểm này, sau 3 tháng so với thời điểm hạn cuối chuyển đổi HTX theo luật HTX năm 2012, toàn tỉnh chỉ mới có gần 50% số HTX thành lập trước ngày 1.7.2013 tiến hành chuyển đổi theo luật HTX năm 2012, là một trong những tỉnh có tỷ lệ chuyển đổi HTX thấp nhất cả nước. Từ đầu năm 2016 đến nay, có trên 40 HTX được thành lập mới, đặc biệt trong đó có 15 HTX toàn thôn được thành lập theo mô hình HTX thôn Chang, xã Việt Lâm (Vị Xuyên) theo kế hoạch 77/KH-UBND ngày 25.3.2016 của UBND tỉnh. Theo tìm hiểu của phóng viên, nhiều HTX dù đã được chuyển đổi và hoạt động theo luật mới, được bổ sung điều lệ và phương án sản xuất mới nhưng vẫn đang hoạt động như… cũ, chưa có sự chuyển biến mạnh mẽ. Vấn đề này được lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh giải thích là cần phải có lộ trình. Bởi công tác tuyên truyền chưa được thực hiện hiệu quả, ngay khi cận kề thời điểm phải chuyển đổi theo luật mới, bản thân nhiều HTX còn gặp lúng túng, chưa hình dung và hiểu hết được những quy định mới trong luật HTX 2012, chưa chủ động để xây dựng phương án hoạt động sản xuất kinh doanh mới theo luật; trong khi đó những khó khăn về nguồn vốn, trang thiết bị KHKT, đào tạo nghề, trình độ đội ngũ quản lý… vẫn chưa được giải quyết. Một số HTX không đại hội thành viên thường niên, đại hội nhiệm kỳ, không báo cáo tình hình hoạt động cụ thể, không báo cáo tài chính công khai; một số thành viên không nhận thức đầy đủ về luật HTX nên khi tham gia không góp vốn, hoặc góp vốn không đầy đủ theo quy định; một số chủ trương, giải pháp về đất đai, xúc tiến thương mại, hỗ trợ phát triển còn hạn chế. Đến hết năm 2015, chỉ có 31 HTX vay vốn tại các ngân hàng với tổng dư nợ trên 52 tỷ đồng để sản xuất, kinh doanh, chỉ có 13 HTX tiếp cận và vay vốn phát triển sản xuất kinh doanh của Quỹ hỗ trợ phát tiển HTX của Liên minh HTX tỉnh với tổng dư nợ 3,4 tỷ đồng, trong khi nhu cầu vay vốn của các HTX là rất lớn. Hiện nay, tỉnh ta đang chủ trương nhân rộng mô hình HTX kiểu mới thôn Chang, nhưng được biết trong số 15 HTX toàn thôn đã ra mắt, chỉ có HTX dịch vụ tổng hợp thôn Chang và HTX sản xuất và dịch vụ tổng hợp Minh Thành, xã Trung Thành (Vị Xuyên) là đang đi vào hoạt động ổn định, những HTX còn lại vẫn chưa có hoạt động sản xuất kinh doanh. Ban giám đốc, ban kiểm soát HTX là những cán bộ quản lý thôn, chưa được tập huấn và chưa có năng lực quản lý mô hình phát triển kinh tế nên lúng túng trong việc “Vận hành” để HTX hoạt động hiệu quả. Mới đây, bên lề hội nghị sơ kết nhân rộng mô hình HTX thôn Chang, lãnh đạo một số huyện thờ ơ cho rằng: Việc thành lập các HTX toàn thôn nếu hiệu quả là điều tốt, nếu không hiệu quả thì không ảnh hưởng gì đến sản xuất và đời sống của nhân dân.

Ông Đỗ Minh Huấn, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh chia sẻ: “Các HTX kiểu mới dù hoạt động đúng theo Luật HTX năm 2012 nhưng vẫn còn rất nhiều  nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Muốn các HTX hoạt động hiệu quả, chính quyền địa phương, ngành chức năng phải “Cầm tay chỉ việc” bởi  phần lớn các thành viên HTX đều là nông dân, tư duy sản xuất vẫn còn nhỏ lẻ, manh mún, nhận thức về HTX kiểu mới chưa đầy đủ. Chính quyền địa phương không thể phó mặc cho các HTX “Tự bơi” được”.

Hội nghị lần thứ 5, Ban chấp hành Trung ương Đảng (Khóa IX) ban hành Nghị quyết số 13/NQ –TW ngày 18.3.2002 về tiếp tục đổi mới và phát triển nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể; ngày 02.7.2014, Tỉnh ủy ra Nghị quyết số 02/NQ-TU về tổ chức lại sản xuất cho người dân giai đoạn 2014 – 2020, theo đó, các HTX được xác định là nhân tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế, huy động các nguồn lực xã hội vào đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống, góp phần giữ vững ổn định chính trị xã hội. Nghị quyết 209/2015/NQ-HĐND của HĐND tỉnh ngày 10.12.2015 tạo điều kiện thuận lợi để các HTX tiếp cận nguồn vốn phát triển sản xuất, kinh doanh. Mới đây, UBND tỉnh có Quyết định số 2204/QĐ-UBND ngày 20.9.2016 về việc phê duyệt đề án đầu tư tín dụng cho các HTX sản xuất, kinh doanh dịch vụ thuộc lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2006 – 2020 và HTX sản xuất theo mô hình liên kết với các xã viên. Theo đó, phấn đấu đến năm 2020, có 50% số HTX hoạt động theo luật HTX năm 2012 có nhu cầu vay vốn và đủ điều kiện vay vốn được tiếp cận nguồn vốn tín dụng của ngân hàng với tỷ trọng dư nợ ngày càng cao. Trong năm 2016 - 2017 cấp vốn tín dụng cho HTX toàn thôn có phương án, dự án sản xuất kinh doanh khả thi, đáp ứng đầy đủ nhu cầu vay vốn của ngân hàng. Đề án phân công rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành trong phối hợp thực hiện. Bên cạnh đó, trong kết luận của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Tiến tại Hội nghị sơ kết nhân rộng mô hình HTX thôn Chang cũng nêu rõ nhiệm vụ cụ thể của các ngành liên quan. Như vậy, hành lang pháp lý và cơ chế chính sách đã có nhưng để các HTX thực sự đi vào động hiệu quả, có tỷ trọng đóng góp vào các chỉ tiêu phát triển KT – XH ngày càng lớn, cần sự vào cuộc nghiêm túc, quyết liệt từ các cấp, các ngành; không chỉ dừng lại ở các văn bản chỉ đạo có cụm từ “Ưu tiên” đối với các HTX như trước đây mà phải có cơ chế, chính sách, giải pháp hỗ trợ cụ thể, rõ ràng, có hiệu lực, đủ mạnh để cho các HTX phát triển. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Cán bộ nào, phong trào ấy” và phát triển các HTX cũng không nằm ngoài quy luật ấy.

AN GANG

.